Gry rodzinne. Jak myślenie systemowe może uratować ciebie, twoją rodzinę i świat

"Ludzie od zawsze poszukują sensu - próbują zrozumieć otaczający ich świat i odnaleźć w nim własne miejsce. Aby odkryć nieoczywiste prawdy życia, potrzebujemy spojrzenia z różnych perspektyw - takich, które odsłaniają jego złożoność, wielowymiarowość i ukrytą głębię."

Joanna Flis jest psycholożką, certyfikowaną psychoterapeutką, specjalistką od systemów rodzinnych i autorką wielu wartościowych publikacji psychologicznych. Bada kwestie dojrzałości emocjonalnej, pracuje w terapii uzależnień i współuzależnień, jest zaangażowana w projekt "Młode Głowy" realizowany przez  Fundację Unaweza Martyny Wojciechowskiej. Jest związana z Uniwersytetem Szczecińskim, gdzie ukończyła studia doktoranckie. Ponadto jest autorką i redaktorką podcastu Mademe Monday, gdzie dzieli się z nami swoją wiedzą i doświadczeniem zawodowym. 

"Rodzinę wyobrażamy sobie jako przestrzeń bliskości i miłości - relację, która wyrasta z troski i z wzajemnego zrozumienia. Taką rodzinę oglądamy na ekranach i taką pokazujemy w mediach społecznościowych. Tymczasem rzeczywistość bywa znacznie bardziej złożona, a czasem rozczarowująca. Rodzina nigdy nie była idealnym miejscem, w którym chodzi wyłącznie o miłość - to struktura społeczna, pełna ról, oczekiwań, zależności i napięć."

Joanna Flis porusza tematy kluczowe dla naszego zdrowia psychicznego i opowiada o tym w sposób rzeczowy, przystępny i niezwykle ciekawy. Świetnie się jej słucha i równie dobrze czyta się jej publikacje. W książce "Gry  rodzinne. Jak myślenie systemowe może uratować ciebie, twoją rodzinę i świat" dostajemy solidną dawkę wiedzy na temat rodzinnych zależności i mechanizmów, jakimi posługujemy się na co dzień w relacjach z naszymi najbliższymi. To głęboka, oparta na wiedzy klinicznej analiza tego, jak nieświadomie ranimy się nawzajem, powielając schematy z pokolenia na pokolenie. Autorka bierze pod lupę całe spektrum rodzinnych schematów, takich jak przekraczanie granic emocjonalnych, rodzinne mity i sekrety, rodzinną lojalność oraz role jakie pełnimy w systemie rodzinnym. 

"Rodzina to nie tylko więzy krwi, ale też opowieść, którą wspólnie snujemy - narracja o tym, kim jesteśmy i jacy jesteśmy. (...) To właśnie poprzez te historie uczymy się zasad obowiązujących w naszym systemie, a także internalizujemy jego tożsamość - jego wartości, normy i sposób funkcjonowania w świecie."

W schemacie rodzinnym wszystko jest ważne, przeszłość naszych rodziców i dziadków, ich doświadczenia emocjonalne, straty i sukcesy, kolejność urodzin. Jednym słowem, cała anatomia systemu rodzinnego. Joanna Flis wychodzi z założenia, że rodzina działa jak system naczyń połączonych. Kiedy jedna osoba wykonuje ruch, cały system rodzinny musi zareagować. Tytułowe "gry" to nic innego jak wyuczone, często toksyczne strategie przetrwania, manipulacje i role, które przyjmujemy, aby utrzymać rodzinną równowagę (homeostazę) - nawet jeśli ta równowaga jest destrukcyjna. Zatem często gramy swoje role, zupełnie nieświadomie, choć mamy sprawczość, by w każdej chwili coś zmienić, ustanowić nowy porządek, odsunąć to, co nam nie służy i przyjąć nowe zasady do rodzinnego systemu.

"W rodzinie, podobnie jak na scenie teatru, każdy ma swoją rolę - ktoś zawsze ratuje sytuację, ktoś inny milczy, ktoś się buntuje albo rozładowuje napięcie żartem. Te powtarzające się zachowania nie są przypadkowe. Psychologia nazwa je grami rodzinnymi - to ukryte mechanizmy, które mają jeden główny cel: utrzymać równowagę w systemie, nawet jeśli to równowaga bardzo daleka od zdrowia czy bliskości."

Joanna Flis pisze z pozycji wspierającego przewodnika, którego zadaniem jest wyjaśnić i pomóc zrozumieć mechanizmy, jakie nami kierują. Używa terminów psychologicznych (takich jak lojalność systemowa, triangulacja czy parentyfikacja), ale natychmiast przekłada je na język codziennych doświadczeń. "Gry rodzinne" to fascynująca, momentami trudna, ale niezwykle uwalniająca lektura. Pokazuje, że wyzwolenie się z dysfunkcyjnych wzorców nie oznacza odrzucenia rodziny, ale jest aktem odwagi wobec samego siebie. Autorka nie tylko diagnozuje problem, ale daje też narzędzia , które pomagają wyjść z roli "gracza" i zacząć budować autentyczną autonomię. To idealna lektura dla każdego, kto chce lepiej zrozumieć swoje relacje z rodzicami, rodzeństwem czy własnymi dziećmi. Polecam!

🔗  Joanna Flis: Gry rodzinne. Jak myślenie systemowe może uratować ciebie, twoją rodzinę i świat