Słowiański przewodnik po świętowaniu

"Życie rozkwitało wiosną, dojrzewało, latem dawało plon, a później marniało jesienią i zamierało zimą, by znów odrodzić się na wiosnę. W tym samym cyklu uczestniczył także człowiek poprzez obrzędy i szereg czynności - pozbywanie się zimy, wspieranie urodzaju i płodności, uprawę ziemi, zbiór plonu, zwracanie się do przodków poprzez ofiary, przygotowywanie się do zimy." 

"Słowiański przewodnik po świętowaniu" autorstwa Anny Stasiak to zdecydowanie jedna z najlepszych i najbardziej rzetelnych książek popularnonaukowych o Słowianach, jakie ukazały się w ostatnich latach na polskim rynku. Pozwala spojrzeć na nasze codzienne nawyki i święta z zupełnie nowej, głębszej perspektywy. Anna Stasiak jest etnografką i socjolożką, znaną popularyzatorką wiedzy o kulturze i tradycjach Słowian. Prowadzi w mediach społecznościowych profil "Słowiański przewodnik", który stanowi skarbnicę wiedzy o słowiańskiej mitologii. Autorka, w swoich opowieściach, niezwykle ciekawie przedstawia różne hipotezy i interpretacje naukowców, dając czytelnikowi pełen obraz stanu badań nad słowiańszczyzną.

"Słowianie posługiwali się najprawdopodobniej kalendarzem opartym na księżycu, czego śladem jest słowo miesiąc, jeszcze do niedawna będące popularnym synonimem księżyca. Nie ignorowali jednak słońca ani gwiazd, dzięki którym mogli wyznaczać ważniejsze momenty w roku poprzez obserwowanie punktów wschodu i zachodu słońca względem gór, długości cienia rzucanego przez drzewa czy kierunku i zasięgu padającego światła względem jakiegoś obiektu w sadzie."

Książka została zaprojektowana według czterech pór roku, odzwierciedlających naturalny cykl życia, śmierci i odrodzenia przyrody, którym żyli nasi przodkowie. Autorka prowadzi nas przez słowiański rok obrzędowy, szczegółowo omawiając najważniejsze momenty i święta: jesień (Dziady i Andrzejki), zima (Szczodre Gody, Zapusty i Gromnica), wiosna (Jare Gody i Zielone Świątki), lato (Noc Kupały, Żniwa). To pozycja, idealnie wpisuje się w widoczny w ostatnich latach wzrost zainteresowania kulturą dawnych Słowian. Autorka oddaje w nasze ręce rzetelne, pięknie wydane kompendium, w którym łączy pasję popularnonaukową z ogromnym szacunkiem do źródeł historycznych.

"Ze względu na słowiański zwyczaj odprawiania obrzędów przy drzewach lub na wzgórzach oraz obecność drzew i gałązek we właściwie wszystkich świętach, jedną z najpopularniejszych teorii jest wizja świata jako Drzewa Życia - axis mundi, osi świata. Ludzie zamieszkują świat środkowy, któremu odpowiada pień. Korzenie drzewa zagłębiające się w ziemię prowadzą do świata podziemnego, a korona, trzeci ze światów, to znajdujące się ponad nami niebiosa."

Anna Stasiak w fascynujący sposób pokazuje, jak dawne pogańskie rytuały zręcznie splotły się z tradycją chrześcijańską i przetrwały w naszych dzisiejszych domach. Często znamy je pod postacią zakazów lub nakazów przekazywanych przez nasze babcie i prababcie. Książkę czyta się znakomicie. Autorka pisze z ogromną pasją i dzieli się z nami swoją bogatą wiedzą historyczną. To lektura obowiązkowa dla miłośników kultury słowiańskiej, a także dla każdego, kto chce zrozumieć nasze wspólne dziedzictwo. Anna Stasiak udowadnia, że świat naszych przodków wcale nie odszedł w zapomnienie - wciąż nosimy go w swojej podświadomości i rytuałach.

"Narzekamy, że niewiele wiemy o wierzeniach Słowian, ale co do jednego możemy mieć pewność: kult przodków był w nich nie tylko obecny, ale wręcz zakorzeniony tak mocno, że przetrwał zakamuflowany w drobnych gestach aż do naszych czasów."