Krąg kobiet pani Tan

"Ogród, w którym każdy przejaw dzikości jest poskramiany i kontrolowany, przypomina mi, że - jak każdy mężczyzna i każda kobieta na ziemi - jestem nieistotna w obliczu natury. Staram się pozwolić, by melancholia mojego umysłu spłynęła po ramionach, opuszkach palców do falującej wody."

Amerykańska pisarka, chińskiego pochodzenia Lisa See, po raz kolejny udowadnia, że jest mistrzynią malowania słowem portretów dawnych Chin, a zwłaszcza skomplikowanego, ukrytego przed światem życia tamtejszych kobiet. "Krąg kobiet pani Tan" to porywająca, inspirowana prawdziwą historią opowieść o potędze kobiecej przyjaźni, ambicji oraz walce o własny głos w świecie całkowicie zdominowanym przez mężczyzn. 

"Urodziłam się w rodzinie Tan. Moje imię Yunxian oznacza Cnotę Lojalności. Moja rodzina od pokoleń zajmowała się medycyną (...)."

Akcja powieści toczy się w XV-wiecznych Chinach za czasów dynastii Ming. Główna bohaterka, Tan Yunxian, od najmłodszych lat jest wychowywana przez babcię – jedną z nielicznych kobiet lekarek w Chinach. Babcia uczy ją podstaw tradycyjnej medycyny chińskiej: diagnozowania z pulsu, zielarstwa i rozumienia kobiecego ciała. Yunxian nawiązuje też głęboką, przełamującą bariery klasowe przyjaźń z Meiling – młodą akuszerką z niższych sfer. Ich losy zostaną połączone ze sobą na zawsze, choć ta przyjaźń nie raz zostanie wystawiona na ciężką próbę.

"Przyjaźń to umowa między dwoma sercami. Gdy serca są zjednoczone, kobiety mogą śmiać się i płakać, żyć i umierać razem."

"Dni spinania włosów to najkrótszy i najcenniejszy czas w życiu kobiety, ponieważ dziewczyna jest jak kamelia, doskonała przez jedną chwilę, zanim spadnie z gałęzi u szczytu swojego piękna." 

Wszystko zmienia się, gdy Yunxian w wieku piętnastu lat wychodzi za mąż. Zgodnie z tradycją zostaje zamknięta w czterech ścianach posiadłości męża, pod rządami despotycznej teściowej - pani Kuo, która kategorycznie zabrania jej praktykowania medycyny i kontaktów z dawną przyjaciółką. Yunxian ma stać się wzorową żoną, której jedynym celem jest urodzenie męskiego potomka. Jednak jej pasja do leczenia i miłość do medycyny okazują się silniejsze niż sztywne ramy konfucjańskiego patriarchatu. Przez lata przyjdzie jej znosić niejedno upokorzenie, jednak z determinacją będzie walczyć o siebie. 

"Od zarania dziejów piękna twarz jest uznawana za okno do wnętrza dziewczyny. Pokazuje, że ma ona piękną naturę, jest miła, hojna i pracowita. Może również odmienić los dziewczyny, dzięki niej ma szansę na poprawę swojej pozycji poprzez małżeństwo. "

Tan Yunxian była autentyczną postacią, lekarką z dynastii Ming, która w wieku pięćdziesięciu lat, w 1511 roku wydała książkę, w której opisała przypadki chorób, które leczyła. Kobieta pochodziła z zamożnej rodziny, parającej się od pokoleń medycyną. Odziedziczyła wiele dokumentów medycznych po swoich dziadkach. Studiowała te dzieła medyczne dniem i nocą. Jako bardzo młoda dziewczyna wyszła za mąż, wychowała czworo dzieci, i pomimo wielu przeciwności wciąż praktykowała medycynę na kobietach.

"W jaki sposób umiejscawiamy życie w czasie? Na podstawie ruchu Słońca i Księżyca, zmiany pór roku czy oznaczanie święta Nowego Roku? W jaki sposób odnotowujemy etapy życia kobiety podczas dni mlecznych, dni upinania włosów, dni ryżu i soli lub siedzenia w ciszy?"

Lisa See w swoich powieściach opisuje chińską kulturę, tradycje i zwyczaje widziane często oczami kobiet. Pokazuje, że w świecie, gdzie kobiety były odizolowane (dosłownie i w przenośni, poprzez bolesne krępowanie stóp), ich jedynym ratunkiem było wsparcie innych kobiet – babć, matek, przyjaciółek czy służących. "Krąg kobiet pani Tan" to świetna powieść historyczna, która jednocześnie stanowi hołd złożony kobietom, których osiągnięcia zostały wymazane z kart historii i odeszły w zapomnienie. 

"Kobieta, która pomaga innym, pomaga sobie."